Overzicht Archieven

Omschrijving:

https://www.100jaarorthopedagogiek.nl/Deze website is een onvoorstelbaar rijke bron voor de geschiedenis van de orthopedagogiek. Het grootste deel van dit digitale archief wordt geleverd door de voornaamse vaktijdschriften, die per jaar te raadplegen zijn. Vanaf 1909 was dat het Tijdschrift voor Buitengewoon Onderwijs, dat na de oorlog werd omgedoopt tot het Tijdschrift voor Orthopedagogiek. Naast artikelen kent deze website per jaar nog tal van andere uiterst relevante documenten.

Soort archief: Digitaal

Opmerking:

Indien u toegang wilt hebben tot de artikelen, kunt u een verzoek sturen aan het secretariaat van het Hermen J. Jacobsfonds via secretariaathjjacobsfonds@gmail.com.

• Herman J. Jaconsfonds

Omschrijving:

Het Vlaamse tijdschrift ALERT bestond tot eind 2014. Daarna ging het samen met het Tijdschrift voor welzijnswerk online verder onder de naam sociaal.net. ALERT had toten 25 jaargangen op de teller staan. Dat is een brok geschiedenis die niet overboord is gegooid, maar digitaal beschikbaar is gekomen. Dit uitgebreide digitale archief is voor iedereen toegankelijk en vrij beschikbaar. Via een eenvoudige zoekfunctie vind je je weg.

Met je vragen kan je terecht op info@sociaal.net

Soort archief: Digitaal

Omschrijving:

Wie iets wil weten over een historische persoon, kijkt eerst in dit Biografisch Woordenboek. Deze verzameling biografische schetsen is een enorm project van het Huygens Instituut. Je vindt er de biografieen van alle grote namen uit de geschiedenis van het sociaal werk. 

Soort archief: Digitaal

Omschrijving:

In 1970 werd maatschappelijk werker Gerard van de Ven ontslagen door de Raad van de Kinderbescherming in Den Bosch omdat hij open kaart had gespeeld met de pleegouders van het 3-jarige meisje Christientje dat wegens het ontbreken van een verblijfsvergunning het land uit gezet dreigde te worden. Zeer tegen de aanbevelingen van Gerard van de Ven in, die daar de ouders van op de hoogte stelde. Zijn ontslag werd een rel en een testcase voor de beroepscode van maatschappelijk werkers. In 2023 maakte Jos van der Lans een CANON-podcast over zijn strijd voor erkenning. Hij heeft zijn archief (drie ordners) over deze kwestie in de zomer van 2023 overgedragen aan de BPSW waar het op verzoek geraadpleegd kan worden.

Soort archief: Fysiek

Bezoekadres: Leidseweg 80, 3531 BE Utrecht BPSW, Utrecht

• Podcast over Gerard van de Ven en de zaak-Christientje
• Gerard van de Ven in het Biografisch Portaal

Omschrijving:

Van de Gekkenkrant verschenen tussen 1973 en 1981 in totaal 42 nummers. De zeven jaargangen representeren een unieke periode in de geestelijke gezondheidszorg in Nederland. In dit archief documenteert de Vereniging Canon sociaal werk deze bijzondere geschiedenis door de nummers van de Gekkenkrant online beschikbaar te stellen.

Soort archief: Digitaal

• Canon cliëntenbeweging ggz

Omschrijving:

Soort archief: Digitaal

• venster 1904 - Hulp voor onbehuisden

Omschrijving:

Het IISG is een rijke bron voor de geschiedenis van het sociaal werk, zeker voor de periode voor en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Je vindt er tal van oude tijdschriften (Sociaal Weekblad, Tijdschrift voor armenzorg) en archieven van belangrijke instanties, zoals de Nederlandse Vereeniging voor Armenzorg en Weldadigheid en de Nederlandse Vereniging voor Maatschappelijk Werk. Ook kent het IISG veel persoonlijke archieven van mensen die in sociale bewegingen en veranderingen een prominente rol hebben gespeeld. Kijk altijd even op de website van het IISG als je iets wilt weten over het verleden van het sociaal werk.

Soort archief: Fysiek en Digitaal

Opmerking:

digitaliseren ter plekke mogelijk, of tegen betaling bestellen.

Bezoekadres: Cruquiusweg 31, 1019 AT Amsterdam

• Nederlandse vereeniging voor armenzorg en weldadigheid
• Jaargangen van het Sociaal Weekblad
• School voor maatschappelijk werk - Amsterdam

Omschrijving:

Het Kreukelcollectief zet zich in voor erfgoed dat te maken heeft met handicap en de gehandicaptenbeweging in het bijzonder. In het historische Utopa Weeshuis in Leiden bouwt het Kreukelcollectief een plek waar spullen en verhalen over de Nederlandse gehandicaptenbeweging worden bewaard, bestudeerd en beleefd. Niet alleen fysiek, maar ook online. Heb je vragen over het Kreukelarchief of wil je in contact komen? Neem dan contact op met kreukelcollectief@gmail.com.

Soort archief: Fysiek en Digitaal

• Nieuwspagian van het Kreukelcollectief

Omschrijving:

Het Marie Kamphuis-archief is door Marie Kamphuis zelf beschikbaar gemaakt. De collectie is onderverdeeld in een digitaal archief en een fysiek archief. Op de website kan je zoeken in vier rubrieken: digitaal archief, maatschappelijk werk(st)ers, opleidingen, instellingen.
Bij elk archief vindt u een korte omschrijving. Het merendeel is reeds geïnventariseerd. Ieder archief binnen de collectie bevat weer ander materiaal: vakliteratuur, lesmateriaal, documenten, artikelen, scripties, verslagen, foto’s, dvd’s en persoonlijke verhalen. Zo is er vanuit diverse invalshoeken informatie over de historische ontwikkeling van visies en methodieken, beleid, onderwijs en de benadering van specifieke doelgroepen.

Soort archief: Fysiek en Digitaal

Bezoekadres: Leidseweg 80, 3531 BE Utrecht Utrecht

Omschrijving:

Vanaf de oprichting van het NIMO in 1965 heeft de samenlevingsopbouw en het opbouwwerk een eigen vakpers gehad. Het begon met het Nimo-bulletin, dat later Tijdschrift Opbouwwerk ging heten. Dat blad fuseerde in 1977 met het tijdschrift Maatschappelijk Welzijn tot het maandblad Marge, dat zich in de geest van de tijd ontwikkelde tot een progressief algemeen welzijnsblad, waarin slechts zijdelings aandacht voor opbouwwerk was. Zo ontstond er een lacune die voor Wil van de Leur, directeur van het Landelijk Platform Opbouwwerk, reden was om in 1982 een start te maken met het uitbrengen van Mededelingen Opbouwwerk, dat later in 1992 MO/Samenlevingsopbouw ging heten.

Met 31 jaargangen en 4 tot 10 nummers per jaar kwam MO/Samenlevingsopbouw op een totaal van 235 nummers. Deze zijn allemaal gedigitaliseerd en kunnen op deze pagina doorzocht en gedownload worden. Bij elkaar weerspiegelen deze nummers hoe er tussen 1982 en 2012 over het vak en het werkveld werd gedacht. Tal van projecten, nieuwe initiatieven, discussies en trends passeren de revue.

Soort archief: Digitaal

Opmerking:

De ingebonden jaargangen vormen een onderdeel van het Wil van de Leur-opbouwwerkarchief en zijn raadpleegbaar bij de BPSW in Utrecht. 

Bezoekadres: Leidseweg 80, 3351 BE Utrecht

• Wil van de Leur-opbouwwerkarchief

Omschrijving:

Het archief van de Nationale Federatie voor Kinderbescherming (1946-1976) bestaat voornamelijk uit dossiers inzake beleidsaangelegenheden op het gebied van de kinderbescherming en kindermishandeling; met als onderwerpen onder meer kindertehuizen en pleeggezinnen, maatschappelijk werk, en opleidingseisen in de jeugdzorg en sociale pedagogie. Daarnaast is er correspondentie bewaard gebleven met buitenlandse instellingen en stichtingen op dit gebied.

Soort archief: Fysiek

Bezoekadres: Prins Willem-Alexanderhof 20, 2595 BT Den Haag Den Haag

• Download inventaris als pdf

Omschrijving:

Website over de geschiedenis van vijftig jaar opbouwwerk in Rotterdam (1965-2010).
De documenten en werkbeschrijvingen op de website geven een beeld van samenlevingsopbouw en de rol van opbouwwerk in een periode met ingrijpende en verwarrende maatschappelijke ontwikkelingen, van de democratiseringsbeweging in de jaren zeventig tot de opkomst van Pim Fortuyn in het begin van deze eeuw.

Inhoud:
Democratisering en stadsvernieuwing in jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw.
Samenwerking van opbouwwerk en bewonersorganisaties, jaren tachtig.
Veranderende bevolking met komst van groepen immigranten, vanaf de jaren zeventig.
Samenlevingsopbouw en Opzoomeren, 1990-2010.

Aan de productie van de website is meegewerkt door opbouwwerkers uit verschillende jaargangen. Redactie Anne van Veenen. De website is ontwikkeld door Erik Lindenburg.

Soort archief: Digitaal

Opmerking:

Anne van Veenen heeft een papieren archief van het opbouwwerk in Rotterdam in handen gegeven van het Stadsarchief Rotterdam.

Omschrijving:

Het ADNG is in 2012 met een interviewproject gestart met emeritus-hoogleraren psychologie, pedagogiek en onderwijskunde over hun carrière, ontwikkeling en visie en reflectie op hun vak. Inmiddels (zomer 2025) zijn meer dan honderd interviews afgenomen door dr. Vittorio Busato (interviewer) en Ernst Boskamp (filmer).

Soort archief: Digitaal

Omschrijving:

2.19.052.02 Inventaris van het archief van het Verbond van Verenigingen Pro Juventute, 1902-1980

Soort archief: Fysiek

Bezoekadres: Prins Willem-Alexanderhof 20, 2595 BT Den Haag Den Haag

• 1896 Pro Juventute Basis van gezinsvoogdij, jeugdbescherming en jeugdreclassering

Omschrijving:

Het eerste Tijdschrift voor het Maatschappelijk Werk verscheen in 1947. De BPSW heeft alle jaargangen van 1947 tot 1972 van het Tijdschrift voor het Maatschappelijk Werk gedigitaliseerd, mede dankzij een subsidie van de Marie Kamphuisstichting.

Soort archief: Digitaal

Omschrijving:

Digitale versies van bladen als: De Sleutelaar Jaarverslagen en Vlaamse tijdschriften LVMW Nieuws Mededelingenblad Maatschappelijk Werk Magazine (NVMW) Nieuwsbrief Maatschappelijk Werk (NVMW) Now Nieuws 1 Now Nieuws 2 NVMW Nieuws Verslag van De Studiedagen

Soort archief: Digitaal

Omschrijving:

Vrije Opvoedkunst. Dit tijdschrift wordt sinds 1933 uitgegeven door de Vereniging voor Vrije Opvoedkunst, en heeft als doel informatie te verschaffen over de pedagogie die op de Vrije Scholen wordt toegepast. Delpher heeft een groot aantal jaargangen gedigitaliseerd: jrg. 1, nr. 1 (1 febr. 1933) - jrg. 9, nr. 3 (mrt. 1941) ; jrg. 10, nr. 1 (okt. 1946) - jrg. 24, nr. 5/6 (sept. 1961).

De Vereniging heeft zelf ook een fysiek en deel gedigitaliseerd archief.  Zie link hieronder. 

Soort archief: Fysiek en Digitaal

• Archief Vereniging voor Vrije Opvoedkunst

Omschrijving:

Wil van de Leur (1944-2007) was decennialang toonaangevend voorman van de samenlevingsopbouw en het opbouwwerk in Nederland. Hij behoorde tot de eerste generatie studenten die zich op de sociale academie specialiseerde in ‘maatschappelijk opbouwwerk’. Vanaf 1968 zette hij in Leeuwarden het opbouwwerk op de kaart.
In 1978 trok hij naar Den Haag, waar hij vanaf 1981 directeur was van het Landelijk Platform/Centrum Opbouwwerk. In die functie publiceerde hij vele artikelen en initieerde hij tal van projecten en initiatieven. Hij overleed in 2007. Nadat in 2023 ook zijn vrouw Ineke kwam te overlijden, stelde dochter Manon zijn unieke en uitgebreide archief ter beschikking. Het archief bestaat uit een digitaal deel (op deze website) en een materieel deel, dat op aanvraag te raadplegen is in de bibliotheek van de Beroepsvereniging van Professionals in het Sociaal Werk (BPSW) (mail voor een afspraak: info@bpsw.nl).

Soort archief: Fysiek en Digitaal

Bezoekadres: Leidseweg 80, 3531 BE Utrecht Utrecht