30 juli 2026 | 30 juli is de Wereldtegenmensenhandel van de Verenigde Naties. In Nederland was Andrew de Graaf aan het begin van de vorige eeuw een volhardend bestrijder van misstanden in de prostitutie in Nederland. We duiken aan de hand van zijn inzet, de geschiedenis is.

Andrew de Graaf (1867–1945) was decennialang een centrale figuur in het protestants‑christelijke sociale werk en een vasthoudend bestrijder van misstanden in de prostitutie. Hij werd internationaal bekend door zijn inzet tegen vrouwenhandel, destijds aangeduid als witte slavernij. Sinds de Franse tijd was prostitutie gereglementeerd via medische controles; het werd gezien als een ‘noodzakelijk kwaad’. Rond 1900 namen uitbuiting en handel in vrouwen echter sterk toe, wat leidde tot een tegenbeweging.

De Graafs inzet leidde tot steun voor een bordeelverbod en een verbod op vrouwenhandel. In 1911 werd het landelijke bordeelverbod ingevoerd. Het prostitutiebeleid blijft tot op de dag van vandaag gevoelig; de overheid probeert mensenhandel te bestrijden via strenge controles. In 2000 werd de eerste Nationaal Rapporteur Mensenhandel benoemd, die jaarlijks rapporteert over aard en omvang van het probleem. Sinds 2012 heet deze functie Nationaal Rapporteur Mensenhandel en Seksueel Geweld tegen Kinderen. De toevoeging Seksueel Geweld tegen Kinderen bestaat sinds 2012, toen het mandaat werd uitgebreid.

De huidige rapporteur is prof. dr. mr. Conny Rijken. Zij bekleedt deze functie sinds 1 september 2022 en is in april 2026 door de ministerraad herbenoemd voor een tweede termijn, die loopt van 1 september 2026 tot 1 september 2030.

De Nationaal Rapporteur is een onafhankelijke functie die onderzoek doet naar de aard en omvang van mensenhandel en seksueel geweld tegen kinderen, en de regering adviseert over beleid en aanpak. De rapporteur publiceert regelmatig rapporten, adviezen en signaleringen richting kabinet en Tweede Kamer.

Meer lezen over Andrew de Graaf en zijn inzet tegen ‘witte slavernij’? Klik op ‘Lees meer’.

28 juli 2026 | Buurtbewoners samenbrengen met archeologie? Dat blijkt goed te werken. Opgravingen vertellen iets over de geschiedenis van de wijk, buurtbewoners blijken daarin geïnteresseerd. Voor welzijnsorganisaties, buurthuizen of wijkteams kunnen archeologen een interessante samenwerkingspartner zijn. Rond het erfgoed ontstaan nieuwe verbindingen. Dit blijkt uit onderzoek onder 21 deskundigen. Deze aanpak past goed in het Verdrag van FARO dat door Nederland is onderschreven: Erfgoed moet volgens FARO meer onderdeel worden van de samenleving. In het laatste nummer van Tijdschrift voor Sociale Vraagstukken presenteren de onderzoekers hun aanbevelingen voor het sociaal domein.   

28 juli 2026 | Voormalig (en inmiddels gepensioneerd) jongerenwerker Jan Willem de Zeeuw is in Utrecht het project De Brederopleingroep gestart. In dit project spreekt hij met jongeren - nu rond de zestig jaar - over hun jeugd en tijd in het buurthuis de Heycop en inde 'volksbuurt' Dichterwijk in Utrecht. Jan Willem de Zeeuw was er in die jaren jongerenwerker.

Er is een website over dit project: De Brederopleingroep waar je oude en nieuwe beelden kunt bekijken en waar Jan Willem de Zeeuw regelmatig nieuwe berichten plaatst. Daar kunnen interesseerden zich abonneren op berichten over de voorgang van het project. Doel is om dit najaar een mooi fotoboek uit te geven, waarin ook artikelen worden opgenomen over het jongerenwerk en de jaren 80. Er komt ook een expositie in de wijk.

23 juli 2026 | Beeld en geluid heeft in april 2026 een groot aantal unieke beelden in een voor iedereen toegankelijk schatkamer geplaatst. Waaronder een uiterst informatieve serie Teleac-uitzendingen over sociaal werk in de jaren zeventig. In zes afleveringen biedt deze serie een prachtig inkijkje over hoe sociaal werkers toen te werk gingen, welke ambities ze hadden en tegen welke problemen ze aanliepen.  Dat is dus in 2027 vijftig jaar, een halve eeuw dus, geleden. 

Of de hulpverleners die in deze Teleac-afleveringen in beeld komen nog leven zijn is niet bekend.  Voor zover dat wel het geval is zou het HCSW en de Canon sociaal werk graag met hen in contact komen. We willen - een halve eeuw na hun Teleac-optreden - graag weten hoe het verder met ze is gegaan, hoe hun carriere er uit heeft gezien en hoe ze nu terug kijken op deze serie.

In de afleveringen komen de volgende professionals in beeld en aan het woord:

• Els Oltmans en Els Kruisheer, maatschappelijk werkenden bij Aar en Veenstreek (maatschappelijke dinstverlening + gezinszorg in de regio Leimuiden, Roelofsarendveen en Nieuwkoop);

• Toos Lommerse, maatschappelijk werker bij het Medisch Opvoedkundig Bureau, Prinsengracht Amsterdam;

• Jan Peters Sociaal Pedagogische Zorg, Venlo;

• Henri de Voogd, klinisch psycholoog in het Psychisch Gezondheidscentrum ‘de Westerhof’ in Heerlen.

Mocht iemand  deze mensen (her)kennen en ons op het spoor van hen kunnen helpen, stuur dan een mailtje naar de redactie: redactie@hcsw.nl of info@canonsociaalwerk.eu;

redactie HCSW & Canon sociaal werk

13 juli 2026 | 10 jaar geleden ratificeerde Nederland na veel strubbelingen het VN-verdrag Handicap. Dat was geen vrijblijvende handtekening. Sindsdien moet Nederland ervoor zorgen dat mensen met een beperking volwaardig, gelijkwaardig en zelfstandig kunnen meedoen aan de samenleving.

Journalist Stan Verhaag en voormalig directeur van belangenorganisatie Ieder(in) Illya Soffer spraken met ongeveer veertig betrokken mensen. Hun bevindingen staan in het boek Een staat van vrijblijvendheid – 10 jaar VN-verdrag Handicap (verschijnt bij Van Gennep). Uit hun conclusie: ‘Wie de balans opmaakt van tien jaar VN-verdrag Handicap in Nederland, kan moeilijk om ongemakkelijke conclusies heen. De voortgang is traag. De vrijblijvendheid groot.’

Hoe krijgen we de vaart erin? Daarover gaan we in gesprek met ervaringsdeskundigen, ambtenaren, politici en andere betrokkenen. Samen bespreken we wat er nodig is om echte veranderingen te bereiken. Over deze vragen organiseert het Tijdschrift voor sociale vraagstukken samen met Movisie op 10 september een bijeenkomst met de auteurs. 

Zie voor de ontstaansgeschiedenis het venster in de Canon gehandicaptenzorg: 2006 VN Verdrag inzake de rechten van mensen met een handicap. Nederland doet tien jaar over ratificatie

12 juli 2026 | Hoe reageerde het sociaal werk in ‘moeilijke’ tijden? Kwam zij in verzet of ging zij mee met kwalijke machthebbers? Deze vragen staan centraal in het boek Social work’s histories of complicity and resistance uit 2023, geredigeerd door twee Britse docent-onderzoekers social work. Berteke Waaldijk, emeritus hoogleraar Taal- en cultuurstudies, gespecialiseerd in gendervraagstukken, recenseert het boek. Medeplichtigheid aan machtsmisbruik komt in het sociaal werk te vaak voor om af te doen als incident. Waaldijk pleit met de auteurs voor een kritische benadering van de geschiedenis van het sociaal werk. Alleen dan is het mogelijk om lessen te trekken voor nu en de toekomst.